Qolda Meir və İordaniya Kralı Hüseyn ilə gizli görüş

25 sentyabr 1973-cü ildə, Yom Kippur müharibəsinin başlamasına cəmi 11 gün qalmış İsrailin Baş naziri Qolda Meir İordaniya kralı Hüseynlə məxfi görüş keçirdi. Görüş ciddi təhlükəsizlik tədbirləri şəraitində baş tutdu.

Hüseyn İsrail rəhbərliyinə Misir və Suriyanın İsrailə qarşı hərbi əməliyyata hazırlaşdığı barədə mühüm xəbərdarlıq verdi. Onun məlumatları ərəb liderləri ilə apardığı təmaslara və Suriyadan əldə etdiyi kəşfiyyat məlumatlarına əsaslanırdı.

Qolda Meir bu xəbərdarlığı İsrailin siyasi və hərbi rəhbərliyinə çatdırdı. Lakin İsrail kəşfiyyatının qiymətləndirməsi genişmiqyaslı hücumun dərhal başlayacağı qənaətini təsdiqləmədi. Eyni zamanda, İsrail rəhbərliyi preventiv zərbənin beynəlxalq, xüsusilə də ABŞ-la münasibətlər baxımından yarada biləcəyi nəticələri nəzərə alırdı.

11 gün sonra, 6 oktyabr 1973-cü ildə Misir və Suriya İsrailə qarşı müharibəyə başladılar. Müharibənin ilk mərhələsində İsrail ağır itkilərlə üzləşsə də, sonrakı döyüşlərdə təşəbbüsü ələ keçirərək cəbhələrdə hərbi üstünlük qazandı.

Müharibə sonda atəşkəslə başa çatdı və tərəflər arasında sonrakı diplomatik proses üçün zəmin yarandı.Bu görüş Yom Kippur müharibəsi ərəfəsində Yaxın Şərq diplomatiyasının ən diqqətçəkən məxfi epizodlarından biri olaraq qalır.

Görüşün özü həmin dövrdə gizli saxlanılsa da, bu gün onun əsas faktları müxtəlif açıq mənbələrdə, tarixi araşdırmalarda və sonradan açıqlanmış sənədlərdə öz əksini tapıb.

Bu hadisənin ən diqqətçəkən tərəfi isə odur ki, İsraillə rəsmi olaraq düşmən münasibətlərində olan İordaniya kralı İsrail rəhbərliyinə yaxınlaşan müharibə təhlükəsi barədə əvvəlcədən xəbərdarlıq etmişdir.

Bu görüşdən çıxarılan nəticə isə bu günün siyasətçiləri üçün də əhəmiyyətlidir: siyasi maraqlardan və mövqelərdən asılı olmayaraq, doğru olanın yanında və doğru yerdə dayanmağı bacarmağı arzulayıram.

Müəllif: Simona